Yürüteç Kullanımını Önermiyoruz

Yürüteç maalesef bebeklerin yürümeyi daha kolay öğrenebildikleri bir araç değildir. Bebekler için eğlenceli, hatta sevgili anne babalar için de bazen hayat kurtarıcı olduğu düşünülebilir. Çünkü çocuk evde özgürce gezinirken oyalanır. Asıl sorun da burada başlar.

"Bebeklerde Kafa Travmalarının En Sık Nedeni Yürüteç Kazalarıdır"
Bebeğinizin kendi başına ayakta durmayı öğrenip yürümesi hem sizin hem de onun için son derece heyecan verici bir gelişmedir. Bir yaşından iki yaşına uzanan zaman diliminde, doğduğunda reflektif hareketlere sahip olan bebek yürüme becerisini kazanarak çevresi etrafında hareket eden bir çocuğa dönüşür. Bebeklikteki bu gelişme, hareketlerle ilgili gelişimdir ve “motor gelişim” olarak adlandırılır. Motor gelişim, olgunlaşma ve öğrenme yoluyla gerçekleşir. Bebeğin bedenini kontrol edebilmesi hem bedenin yeterli olgunluğa ulaşmasına hem de öğrenmeye bağlıdır. Yürüme, konuşma, bağırsaklarını ve idrar torbasını kontrol etme, elle tutma ve el kontrolü gibi beceriler temelde olgunlaşmaya dayalı motor becerilerdir. Bu olgunlaşma süreçlerini hızlandırma ya da geciktirmede çevresel koşulların etkili olduğu bilinmektedir. Hareket Etmesine İzin Verilmeyen Çocuk Geç Yürüyebilir. Serbestçe hareket etmesine, çeşitli oyuncaklarla oynamasına fırsat verilen bebeklerin motor becerileri daha hızlı gelişmektedir. Hareket etmesine pek izin verilmeyen, az ilgi gösterilen, sürekli kucakta gezdirilen ve zamanını çoğunlukla karyolasında geçiren bebekler normalden daha geç yürüyebilmektedir. Bebeklerin yürüme sürecinde en sık tartışılan konulardan biri de yürüteç kullanımıdır.

Aileler özellikle 7. aylar arasında, biraz da çevrenin baskısıyla çocuklarına yürüteç alırlar ve kullandırırlar. Yürüteç bebeğin doğal yürüme dönemleri sırasında (refleksler dönemi, tam basamadığı çökme dönemi, tekrar ayakları üzerine bastığı istemli ayağa kalkma dönemi ve sıralama – yürüme dönemleri) duraklamaya ve kesintiye neden olur. Yürütecin bebek için olumsuz etkileri şu şekilde sıralanabilir:
  • Vücudu daha yerçekimine karşı dik durmaya hazırlıklı olmadığından dik duramayacağı için için kifoz ya da skolyoz gibi omurga eğriliklerine neden olabilir. 
  • Ayak yapısı daha hazır olmadan bastırıldığı için ayak deformiteleri oluşabilir. 
  • Kalça yapıları tam gelişmeden, tüm vücut ağırlığının simetrik ya da asimetrik olarak kalçalara yüklenmesi sonucu kalça problemleri oluşabilir. 
  • Bebek yürüteçte aslında yürümez, ayakları ile iteleme yapar. Bacak boyu kısa geldiği ve tam basmayı bilemediği için parmak ucuna basar ve bu alışkanlığa neden olabilir. Böylece yürüdüğü zaman parmak uçlarında yürüyebilir. 
  • Bebek heyecanla ev içinde gezinirken, kaşla göz arasında masa örtülerini tutup çekerek masa üzerindeki ağır cisimleri üzerine düşürebilir ve daha pek çok tehlikeye maruz kalabilir. Amerika Birleşik Devletleri’nde yapılan araştırmalarda 1-12 ay arasında geçirilen kafa travma nedenleri arasında, %90 oranında yürüteç kazaları gösterilmiştir. Bunun yerine bebeğinizin yere konulan bir örtünün üzerinde özgürce oynaması, emeklemeye çalışması ya da emeklemese bile kendini bir yere tutunarak kaldırmaya çalışıp sıralaması motor gelişimde olgunlaşmasına ve daha kolay yürümesine fayda sağlayacaktır. Size düşen sadece onu bu konuda cesaretlendirmek ve özgür bırakmaktır. Çocuğun yürümeyi öğrenmesi için oyuncak pusetini itmeye çalışması veya bir iskemleyi itmesi daha faydalıdır.

Dr. Esra Dolar