ARTROSKOPİ NEDİR?

Artroskopi, teşhis ve tedavi için eklemlerin içini görüntüleyen bir cerrahi girişim şeklidir. 1970’lerden beri giderek gelişen bu cerrahi tekniğin diğer açık cerrahi tekniklerine oranla birçok avantajı vardır. Bunlar ameliyat kesişinin çok daha küçük olması, hastanede kalış süresinin daha kısa olması ve iyileşmenin çok daha çabuk olmasıdır.

Artroskopi, Latince’den alınmış bir kelime olup eklem içine bakmak anlamına gelir. Ufak bir delikten ince kalem şeklinde olan artroskop eklem içine sokulur. İçindeki lens ve aydınlatma sistemi eklem içindeki dokuları aydınlatıp büyütür. Çoğunlukla çapı 4 mm olan bu artroskop; TV kamerası ve monitör kullanımı sayesinde eklem içindeki oluşumları görmemizi sağlar. Eklem içini TV ekranında direkt olarak gören cerrah, mevcut (var olan) yaralanma veya hastalıkların tanısını koyarak gerekirse aynı metotla cerrahi girişimde bulunabilir.

Artroskopi Neden Gereklidir?
Eklem yaralanmaları ve hastalıklarında ilk önce hastanın hikayesi alınır ve sonra fizik muayene yapılır. Gerekirse teşhise yardım etmesi için röntgen tetkikleri uygulanır. Ancak eklemin hemen hemen her yerini direkt görebilmemizi sağladığı için Artroskopi, daha iyi tanı koymamızı sağlar.

Eklemin belli başlı oluşumları;
  • Eklem kıkırdağı
  • Eklem içindeki bağlar
  • Eklemi çevreleyen zar
  • Eklem kıkırdağının kayganlığını ve beslenmesini sağlayan sıvıyı salgılayan sinovya dokusudur.Bilhassa kıkırdak ve yumuşak dokulardaki lezyonları en iyi şekilde teşhis etmek artroskopla olur.
Hemen hemen bütün eklemleri görüntülemek imkanı varsa da bugün çok görüntülenen altı eklem vardır. Bunların içinde en sık görüntülenen diz eklemleridir. Bunları takip eden eklemler; omuz, dirsek, ayak bileği ve el bileğidir.

Artroskopi Nasıl Yapılır?
Ameliyathane odasında hastanın Artroskopi yapılacak olan bacağı tespit edilir. Hastaya genel spinal veya lokal anestezi verilir. Eklem içine girilecek bölgeye 4-5 mm’lik delik açılır ve artroskop bu delikten diz içine sokulur. Eklem içi gözlendikten sonra prob denilen ucu kıvrık bir aletle dokular değişik açılardan gözlenerek teşhis tamamlanır. Müdahale edilmesi gerekli durum görülürse değişik aletler kullanılarak aynı seansta operasyon yapılır. Operasyon bittikten sonra delikler genellikle steril yapışkan bantlarla kapatılır. Diz elastik bandaj ile sarılır. Uyanma odasında şişmeyi önlemek ve ağrıyı azaltmak için buz uygulanır. Hasta taburcu edilmeden önce yapması ve yapmaması gereken konularda ayrıntılı olarak aydınlatılmalıdır. Artroskopi sonrası her hastada aynı seyretmeyebilir. Genellikle 1 hafta içinde tam ağırlık vermeye başlarlar. 1 hafta ve 6 hafta sonunda kontrole çağrılırlar.

Muhtemel Komplikasyonlar Nelerdir?
Genellikle artroskopik girişimlerden sonra komplikasyonlar oldukça nadirdir. Buna rağmen seyrek de olsa komplikasyonlar olabilir. Bunların arasında enfeksiyon, flebit (damar iltihabı), uzun süren şişlikler ve kanama, damar ve sinirlerde meydana gelen zedelenmelerdir. Nadiren operasyonda kullanılan aletlerin diz içinde kırılması buraya eklenebilir.

Artroskopi Avantajları Nelerdir?
  • Artroskopik cerrahi çok değerli bir metot olup açık operasyona göre hem cerrah hem de hasta yönünden çok daha kolaydır.
  • Hastaların çoğunun hastanede kalmasına dahi gerek kalmaz, aynı gün evlerine giderler.
  • Hastanede kalması gerekenler de çok daha kısa sürede taburcu olurlar.
  • Yaraların çok küçük olması estetik yönden görüntüyü pek bozmaz ve daha çabuk iyileşerek daha az ağrıya neden olur.
  • Rehabilitasyonun daha erken başlaması mümkün olur.
  • Genel olarak insanların işlerine tekrar başlamaları ve sporcuların yapmakta oldukları spora geri dönmeleri de artroskopik cerrahi sonrası çok daha çabuk olmaktadır.

Prof. Dr. Şafak Şahlan